Το Terra Cypria-το Κυπριακό Ίδρυμα Προστασίας του Περιβάλλοντος και ο Πτηνολογικός Σύνδεσμος Κύπρου, χαιρετίζουν το πόρισμα της έκθεσης του Γενικού Ελεγκτή σχετικά με την αλλαγή πολεοδομικών Ζωνών στα Κούκλια και  ζητούν από το κράτος άμεση ανάκληση της αλλαγής και προστασία της περιοχής.

Τι συνέβη με τις Πολεοδομικές Ζώνες στην περιοχή των Κουκλιών;

Το 2005 πάρθηκε Υπουργική Απόφαση για ανταλλαγή ιδιωτικών ιδιοκτησιών εντός του Ακάμα με κρατική γη σε άλλες περιοχές της Κύπρου, η οποία όμως ποτέ δεν προχώρησε, ενώ μια μετέπειτα σχετική Υπουργική Απόφαση που πάρθηκε το 2007 ανακλήθηκε το 2018. Παρόλα αυτά, στα Κούκλια, πλησίον περιοχής Natura 2000, οι πολεοδομικές ζώνες άλλαξαν σε παραθεριστική για σκοπούς υλοποίησης του σχεδίου ανταλλαγής. Η αλλαγή αυτή δεν ανακαλέστηκε ποτέ, παρόλο που ζητήθηκε από την Ελεγκτική Υπηρεσία.

Το πρόβλημα έγκειται στο ότι δεν είναι μόνο κρατική δασική γη που εντάχθηκε σε παραθεριστική ζώνη, αλλά και συνορεύουσα ιδιωτική γη, με πρόσχημα τη διασφάλιση λειτουργικότητας και προσπελασιμότητας προς την κρατική γη. Στη συνέχεια, ιδιωτική εταιρεία υπέβαλε αίτημα για διαχωρισμό 339 οικοπέδων εντός της ιδιωτικής αυτής γης.

Αυτά και άλλα πολλά διαπιστώθηκαν και από την έκθεση του Γενικού Ελεγκτή για την υπόθεση της ανταλλαγής πολεοδομικών Ζωνών στα Κούκλια, ο οποίος κατέληξε «ο μόνος που αποκόμισε πολύ σημαντικό όφελος από την αλλαγή των πολεοδομικών ζωνών είναι ο ιδιοκτήτης των τεμαχίων που συνορεύουν με την κρατική δασική γη, ο οποίος υπέβαλε αίτηση για διαχωρισμό 339 οικοπέδων σε αυτά». Η υπόθεση αφήνει τεράστια ερωτηματικά για τη διαφάνεια και τη μη τήρηση αξιοκρατικών διαδικασιών στην αλλαγή των ζωνών.

 

Ποιο είναι το περιβαλλοντικό πρόβλημα αυτής της υπόθεσης;

Ουσιαστικά, βρέθηκε να υπάρχει δίπλα από μια περιοχή Natura 2000 μια τεράστια έκταση παραθεριστικής ζώνης που προωθείται για διαχωρισμό μεγάλου αριθμού οικοπέδων, μακριά μάλιστα από άλλους οικιστικούς πυρήνες. Σημειώνεται ότι η αλλαγή πολεοδομικών ζωνών της περιοχής δεν υποβλήθηκε στις αναγκαίες περιβαλλοντικές μελέτες.

Επιπλέον, λόγω της κατασκευής και λειτουργίας αιολικού πάρκου στην περιοχή, εντός της περιοχής Natura 2000 Χα Ποτάμι, εκκρεμεί ισχύουσα διαδικασία παράβασης των Ευρωπαϊκών Οδηγιών για τη Φύση από το 2010. Ανταποκρινόμενο στη διαδικασία παράβασης, το Κράτος προχώρησε σε ανεξάρτητη μελέτη αποκατάστασης και αποζημίωσης από την εγκατάσταση και λειτουργία αιολικού πάρκου εντός της περιοχής Natura 2000 η οποία πρότεινε ως αντισταθμιστικό μέτρο αποκατάστασης, μεταξύ άλλων, την «απαγόρευση αναπτύξεων / διαταράξεων εντός και γύρω από το αιολικό πάρκο». Η συγκεκριμένη εισήγηση ουσιαστικά αναιρείται, αφού το αιολικό πάρκο εφάπτεται με την εν λόγω περιοχή που αιτείται ανάπτυξη.

 

Τι ζητούμε από το Κράτος;

Θεωρούμε ανησυχητική και απογοητευτική την έλλειψη ανταπόκρισης και λήψης δράσης από το Υπουργείο Εσωτερικών για το θέμα αυτό, το οποίο ήταν γνωστό προ πολλού, όπως εξάλλου φαίνεται και από την Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.

Δυστυχώς, η ανακοίνωση του Υπουργείου Εσωτερικών μετά τη δημοσιοποίηση της Έκθεσης του Γενικού Ελεγκτή για λήψη δράσης μέσω καθοδήγησης από την Νομική Υπηρεσία και Διοικητικής Έρευνας έρχεται πολύ καθυστερημένα και έπρεπε να ληφθεί πριν χρόνια και να μην ήταν αναγκαία η παρέμβαση του Γενικού Ελεγκτή για να ευαισθητοποιηθεί το Υπουργείο και να πράξει τα αυτονόητα.

Θεωρούμε ότι πρέπει να διακοπεί άμεσα η διαδικασία εξέτασης της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και της Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων στην περιοχή Natura 2000 Χα Ποτάμι για το προτεινόμενο έργο διαχωρισμού οικοπέδων στα Κούκλια, μέχρι να ξεκαθαριστούν τα ζητήματα για το καθεστώς των Πολεοδομικών Ζωνών της περιοχής που απαιτούν νομική και διοικητική διερεύνηση.

Έστω και ετεροχρονισμένα αναμένουμε ότι το Υπουργείο Εσωτερικών θα προχωρήσει σε:

  1.  Άμεση ανάκληση των Ζωνών Παραθεριστικής Κατοικίας.
  2. Άμεσο έλεγχο και διώξεις όσων πιθανόν καταδειχτούν ότι συνέβαλαν στην αλλαγή των ζωνών για εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων.
  3. Ένταξη στο δίκτυο Natura 2000 της περιοχής που καταδεικνύει ο Γενικός Ελεγκτής και η οποία παραμένει εκτός, χωρίς τεκμηριωμένα επιστημονικά κριτήρια.

 

Σε περίπτωση που ζητηθούν αποζημιώσεις πιστεύουμε ότι αυτό δεν πρέπει να προβληματίσει το Κράτος. Στην προσπάθεια διαρκούς κίνησης προς ένα κράτος δικαίου, ίσης μεταχείρισης πολιτών και διαφάνειας οι παρανομίες του παρελθόντος πρέπει να έχουν και το τίμημα τους.

Σε αντίθετη περίπτωση θεωρούμε ότι το Κράτος περνά το μήνυμα ότι η όποια παρατυπία, παρανομία και διαπλοκή περνά στο απαρατήρητο και ότι τέτοιες καταστάσεις αφήνονται να διαιωνίζονται, ιδιαίτερα εις βάρος των πολύτιμων περιοχών Natura 2000.